Een nieuwe standaard voor PE-fittings
Een nieuwe standaard voor PE-fittings
Er heeft zich een grote verandering voorgedaan bij de Oostenrijkse kunststofexpert AGRU. Volgens het bedrijf is het de eerste fabrikant ter wereld die het complete gamma van fittings voor zijn PE-leidingsysteem Agruline veranderd heeft in de spanningsscheurbestendige kunststof PE 100-RC. Dit betekent dat de bedrijfsveiligheid en levensduur van PE-drukbuizen naar een compleet nieuw niveau wordt getild. Door die innovatieve voorsprong geeft AGRU aan dat het nu de eerste is om een compleet leidingsysteem (fittings en buizen) uit PE 100-RC aan te bieden.
Fittings zijn nodig voor vertakkingen, bochten, hoeken alsook voor veranderende afmetingen. Deze fittings verzekeren dat de verbinding tussen de buisstukken permanent lekdicht is na het lassen. AGRU Kunststofftechnik GmbH laat weten dat het de eerste fabrikant ter wereld is die al zijn PE-fittings uit PE 100-RC maakt. Het achtervoegsel RC staat voor ‘resistant to cracks’ (bestand tegen scheuren) en dat is wat het grote verschil maakt. Elk PE 100-materiaal dat uitstekende weerstand biedt tegen spanningsscheuren, die bijvoorbeeld veroorzaakt kunnen worden door stenen, wordt aangeduid met PR 100-RC.
Probleem
Het toenemend gebruik van efficiënte ‘alternatieve legmethoden’, zoals plaatsing zonder bedding, pipebursting (stukbreken van buis) of boren in horizontale richting verhoogt het risico van puntbelastingen op de buisleiding, die veroorzaakt worden door voorwerpen zoals stenen. De inwendige druk doet die belasting voort toenemen, wat leidt tot spanningsconcentraties in de buismuur. Na verloop van tijd kunnen conventionele PE-buizen aan de binnenkant scheuren ontwikkelen die zich dan naar buiten toe voortplanten en onvermijdelijk tot lekken leiden. De bovenvermelde efficiënte legmethoden worden daarom niet aangeraden voor conventionele PE-materialen.
Spanningsscheurbestendig
Hierdoor heeft de ontwikkeling van PE-materialen zich de laatste jaren toegespitst op één eigenschap in het bijzonder: het verhogen van de ‘weerstand tegen langzame scheurgroei’, ook bekend als ‘weerstand tegen spanningsscheuren’. In 2006 definieerden buisfabrikanten en leveranciers van grondstoffen de specificatie PAS 1075, waarin een gestandaardiseerd kwaliteitsniveau werd vastgelegd voor polyethyleen-buizen, waarvan de levensduur minstens 100 jaar moet zijn, zelfs bij gebruik van alternatieve legmethoden. Het was in die specificatie dat dit materiaal op basis van geoptimaliseerde processen voor het eerst ‘PE 100-RC’ genoemd werd. Scheurbestendige buizen zijn bijzonder ongevoelig voor puntbelastingen, inkerven en de daaruit voortvloeiende langzame scheurgroei. Dat maakt buizen van ‘PE 100-RC’ geschikt voor plaatsing zonder bed en sleuf. Tot nu toe was de verbinding tussen de afzonderlijke buisstukken een zwak punt omdat er tot aan de lancering van AGRU’s gamma geen enkele fabrikant was die een compleet gamma van fittings en buizen uit PE 100-RC aanbood.
Compleet assortiment fittings
Bij speciale toepassingen met hoge mechanische belastingen spelen de verbindingsstukken – de fittings – een beslissende rol. Vroeger waren die niet gemakkelijk te verkrijgen in PE 100-RC. De reden daarvoor is dat er verschillende verwerkingsmethoden aan te pas komen. Waar buizen worden geëxtrudeerd, worden fittings spuitgegoten. De kost voor het veranderen van het materiaal is hier ook veel hoger aangezien PE 100-RC anders reageert op conventionele PE 100 bij spuitgieten. Kleine veranderingen in het krimpgedrag en de meltflow vereisen een nauwkeurige ijking van de vele parameters en afstelling van de spuitgietmatrijzen. Vele uren van ontwikkelen, aanpassen van de parameters en matrijzen en decennia aan ervaring van AGRU waren nodig om de talrijke spuitgietmatrijzen op punt te stellen. De kunststofexperts van AGRU zijn er heel goed in geslaagd fittings uit PE 100-RC te vervaardigen die voldeden aan de gebruikelijke kwaliteitsnormen van het bedrijf.
Levensduur
PE-buisleidingen worden vaak in een zandbed gelegd om ze te beschermen tegen mechanische belastingen die inwerken op de buizen. Dit betekent concreet dat op de werf een grote hoeveelheid fijnkorrelig zand moet worden ingegoten nadat de sleuf is uitgegraven. Deze werkwijze drijft de kosten natuurlijk op en neemt veel kostbare tijd in beslag. Dankzij het nieuwe gamma fittings van AGRU is het nu mogelijk om hele leidingstelsels uit PE 100-RC met een verwachte levensduur van 100 jaar volledig zonder zandbed te leggen. Het gevolg is een aanzienlijke toename in productiviteit. Bovendien is de kwaliteit van de lasverbinding beter bij fittings uit PE 100-RC. Hoge bedrijfsdrukken, alsook uitzetting en samentrekking bij temperatuurschommelingen, vooral bij bovengrondse leidingstelsels, werken hard in op de lasverbindingen. De rand van de laszone in het midden van het koppelstuk is het meest blootgesteld aan spanning en inwendige drukbelastingen. Het is bewezen dat de hogere weerstand van PE 100-RC tegen langzame scheurgroei hierdoor tot betere resultaten op lange termijn leidt. Het gebruik van fittings en buizen van AGRU die nu volledig vervaardigd worden op basis van PE 100-RC zorgt voor aanzienlijke verbeteringen bij elektrolassen en stomplasverbindingen. Dat verhoogt de veiligheid op lange termijn van ondergrondse en bovengrondse leidingstelsels.
Spanningsproef
Spanningsscheurproeven tonen de mate aan waarin de verbeteringen van de nieuwe fittings een invloed hebben in de praktijk. De Full Notch Creep Test (FNCT) conform ISO 16770 is een van de belangrijkste proefmethoden om het gedrag van langzame scheurgroei bij polyethyleen te bepalen. Het ingekerfde proefexemplaar wordt blootgesteld aan een treksterkte van 4 N/mm² in water dat is opgewarmd tot 80 °C, met 2% Arkopal N-100 dat gebruikt wordt als bevochtigingsmiddel om de proef te versnellen. De fittings uit PE 100 moeten die extreme omstandigheden minstens 300 uur doorstaan om DIBt-goedkeuring voor toepassingen in de bouw te verkrijgen. Voor fittings uit PE 100-RC stijgt de levensduur tot 8760 uur, zeg maar een heel jaar. En de waarden die voor de fittings van AGRU zijn gemeten, liggen zelfs hoger dan de vereiste minimale levensduur!
In zijn productfamilie Agruline biedt AGRU nu een compleet gamma hoogwaardige fittings, kleppen, speciale onderdelen en buizen die gemaakt zijn van PE 100-RC. Dit betekent dat het bedrijf een nieuwe standaard heeft gezet in de milieuvriendelijke en veilige toevoer van gas en drinkwater, en lozing van afvalwater. Dankzij de homogene lasverbindingen is het leidingstelsel permanent lekdicht, overlangs voorzien van perspassing en dimensionaal nauwkeurig. Klanten over de hele wereld appreciëren die voordelen en meer dan 90% van de fittings die in Bad Hall gemaakt worden, zijn voor de export bestemd.
Tekst en foto’s: AGRU Kunststofftechnik GmbH




