19/12/2017

FYBAR, focus op fysico-chemische behandelingen

Doorgaans gebeurt de behandeling van percolaat van stortplaatsen met een actiefslibsysteem, gevolgd door een actiefkoolfilter. In project-FYBAR is onderzocht of de behandeling is te optimaliseren door er een derde stap tussen te zetten, met als doel een hogere zuiveringsgraad en een verlaging van de operationele kosten met 20 tot 40%. Ook is in het project het potentieel van onlinemetingen onderzocht.

FYBAR is een project dat plaatsvond van november 2014 tot oktober 2016, met Universiteit Gent als leidende partner. Prof. dr. ir. Stijn Van Hulle: “Heel wat bedrijven maakten deel van uit van dat project. De belangrijkste waren Imog, Vanheede, Desotec en WWT, actief in afvalverwerking, en Noah Water Solutions, een bedrijf bezig met waterzuivering. Samen met Universiteit Gent zochten ze naar een oplossing voor een prangend probleem. Het zit zo. Als regenwater op een stortplaats valt, krijg je percolaat. Het is donkerbruin; het lijkt op een coladrank. Dat mag niet zomaar geloosd worden. Behandeling van dat water is dus een noodzaak. Probleem is dat dit afvalwater bestaat uit een hele hoop moeilijk afbreekbare koolstofbronnen: recalcitrante COD. De tweede belangrijke vervuilende component is stikstof, dus ammonium die moet worden verwijderd. En dan zijn er nog andere componenten in aanwezig, zoals zware metalen of microverontreinigingen. Nu wordt slechts beperkt afval gestort in Vlaanderen, maar vroeger gebeurde dit vaker. Welnu, wie een stortplaats sluit, is verplicht die daarna nog 30 jaar te beheren. Dat omhelst onder meer: het percolaat behandelen. In Vlaanderen zijn er nog zo’n 28 stortplaatsen operationeel. Daar bevindt zich een zuiveringsinstallatie, of het percolaat wordt afgevoerd. Imog, bijvoorbeeld, moet op zijn stortplaats in Moen nog 150 m3 per dag behandelen. Bij de stortplaats van Vanheede in Roeselare is er nog geen zuiveringsinstallatie en wordt het percolaat afgevoerd.”

Derde techniek

“Doorgaans gebeurt de behandeling van percolaat met een actiefslibsysteem, dat ammonium verwijdert, gevolgd door een actiefkoolfilter, die recalcitrante COD verwijdert”, gaat Van Hulle verder. “Waar wij met FYBAR naar gekeken hebben, is of we tussen die twee zuiveringstechnieken een derde techniek kunnen zetten, om de totale zuiveringsgraad te verhogen en de kosten te doen dalen. De manier waarop we het aanpakten, was via testen op laboschaal, waarna we testen deden op pilootschaal, bij Imog en Vanheede. We hebben ook uitgerekend wat het nu finaal kost om er een derde of vierde techniek bij te zetten, want de oplossing moet niet alleen technologisch, maar ook economisch interessant zijn. We hebben dat uitgerekend aan de hand van een rekentool in Microsoft Excel die we in FYBAR hebben ontwikkeld. Deze rekentool is gratis beschikbaar via onze website (http://www.ibw.ugent.be/content/projects/fybar, zoek naar ‘calculation tool’, nvdr). We bekeken onder andere elektrocoagulatie als interessante techniek om tussen het actiefslibsysteem en de actiefkoolfilter te zetten. Deze extra middelste stap zorgt vooral voor extra COD-verwijdering, zodat minder actief kool wordt verbruikt. Bijkomend voordeel was een gedeeltelijke verwijdering van zware metalen. Op basis van die resultaten overweegt Vanheede, dat nog geen zuiveringsinstallatie heeft, om een zuiveringsinstallatie te plaatsen, met de elektrocoagulatiestap ertussen.”

20 tot 40%

“Misschien ook interessant, naast de problematiek van de stortplaatsen, is dat er een heleboel technologieleveranciers zijn in het project”, klinkt het. “Een concreet gevolg daarvan is dat Imog, door contact met een leverancier, heeft geleerd dat het gebaat is met een meer geschikt actiefkooltype. Vandaag werkt het daarmee. Het project heeft dus niet enkel de zuiveringsinstallatie verbeterd met een bijkomende stap, maar heeft ook leveranciers met probleembezitters in contact gebracht.”

Bij aanvang had FYBAR het doel de operationele kosten 20 tot 40% verlagen. “Dat is gelukt door die twee ingrepen: een derde technologie ertussen, en eventueel een ander type actief kool”, bevestigt Van Hulle.

In het project is ook getracht een oplossing te vinden voor het ammonium in het water: “Vandaag kijkt men sterk naar recuperatie ervan, bijvoorbeeld via struviet. Helaas kan recuperatie van ammonium in die stromen niet, ofwel vanuit technisch oogpunt, ofwel omdat het te duur was. Dat was een teleurstelling. We hadden gehoopt ook daar een oplossing te kunnen bieden.”

Spiegelfabriek

Het project had nog een onverwacht neveneffect: “Een bedrijf dat actief was in FYBAR, en zorgt voor elektrocoagulatie, is op basis van zijn ervaringen in het project op het idee gekomen een spiegelfabriek te contacteren. Dat heeft heel wat metalen, met name zilver, in zijn afvalwater. Op dit moment wordt, in project Metalclean, getest of elektrocoagulatie-flocculatie daar soelaas kan bieden.”

Onlinemetingen

Het opvolgen van een waterzuiveringsinstallatie kan heel arbeidsintensief zijn. “Eén keer per dag een staal nemen, waarna de stalen worden geanalyseerd en de resultaten enkele uren of dagen later volgen”, weet Van Hulle. “Maar in het project werkten we vaak met online metingen. Dan hoeft daar minder tijd aan te worden besteed en zijn de zuiveringsresultaten letterlijk à la minute op te volgen. Meer bepaald werkten we met uv-vis-sensoren, om met uv- en zichtbaar licht de kwaliteit van het afvalwater op te volgen. Imog maakte er dankbaar gebruik van om zo beter te doorgronden hoe hun installatie werkt. Het project illustreerde zo het potentieel van onlinemetingen: bedrijven zijn zich daar nog onvoldoende van bewust. Het zou vaker online moeten gebeuren, om een constante effluentkwaliteit te garanderen. Bij online meten, met een sensor, kan het systeem namelijk automatisch de aanpassingen aan de zuivering doen die nodig zijn, om te zorgen dat de kwaliteit behouden blijft. Ook Aquafin, bijvoorbeeld, gaat vandaag na in hoevere uv-vis-sensoren kunnen opvolgen hoeveel geneesmiddelen in water aanwezig zijn, om dan snel in te grijpen.”

Door Koen Vandepopuliere

biblio.ugent.be/publication/8501410

“Wie een stortplaats sluit, is verplicht die daarna nog 30 jaar te beheren. Dat omhelst onder meer: het percolaat behandelen.”

Prof. dr. ir. Stijn Van Hulle, UGent

FYBAR, focus op fysico-chemische behandelingen

Doorgaans gebeurt de behandeling van percolaat van stortplaatsen met een actiefslibsysteem, gevolgd door een actiefkoolfilter. In project-FYBAR is onderzocht of de behandeling is te optimaliseren door er een derde stap tussen te zetten, met als doel een hogere zuiveringsgraad en een verlaging van de operationele kosten met 20 tot 40%. Ook is in het project het potentieel van onlinemetingen onderzocht.

FYBAR is een project dat plaatsvond van november 2014 tot oktober 2016, met Universiteit Gent als leidende partner. Prof. dr. ir. Stijn Van Hulle: “Heel wat bedrijven maakten deel van uit van dat project. De belangrijkste waren Imog, Vanheede, Desotec en WWT, actief in afvalverwerking, en Noah Water Solutions, een bedrijf bezig met waterzuivering. Samen met Universiteit Gent zochten ze naar een oplossing voor een prangend probleem. Het zit zo. Als regenwater op een stortplaats valt, krijg je percolaat. Het is donkerbruin; het lijkt op een coladrank. Dat mag niet zomaar geloosd worden. Behandeling van dat water is dus een noodzaak. Probleem is dat dit afvalwater bestaat uit een hele hoop moeilijk afbreekbare koolstofbronnen: recalcitrante COD. De tweede belangrijke vervuilende component is stikstof, dus ammonium die moet worden verwijderd. En dan zijn er nog andere componenten in aanwezig, zoals zware metalen of microverontreinigingen. Nu wordt slechts beperkt afval gestort in Vlaanderen, maar vroeger gebeurde dit vaker. Welnu, wie een stortplaats sluit, is verplicht die daarna nog 30 jaar te beheren. Dat omhelst onder meer: het percolaat behandelen. In Vlaanderen zijn er nog zo’n 28 stortplaatsen operationeel. Daar bevindt zich een zuiveringsinstallatie, of het percolaat wordt afgevoerd. Imog, bijvoorbeeld, moet op zijn stortplaats in Moen nog 150 m3 per dag behandelen. Bij de stortplaats van Vanheede in Roeselare is er nog geen zuiveringsinstallatie en wordt het percolaat afgevoerd.”

Derde techniek

“Doorgaans gebeurt de behandeling van percolaat met een actiefslibsysteem, dat ammonium verwijdert, gevolgd door een actiefkoolfilter, die recalcitrante COD verwijdert”, gaat Van Hulle verder. “Waar wij met FYBAR naar gekeken hebben, is of we tussen die twee zuiveringstechnieken een derde techniek kunnen zetten, om de totale zuiveringsgraad te verhogen en de kosten te doen dalen. De manier waarop we het aanpakten, was via testen op laboschaal, waarna we testen deden op pilootschaal, bij Imog en Vanheede. We hebben ook uitgerekend wat het nu finaal kost om er een derde of vierde techniek bij te zetten, want de oplossing moet niet alleen technologisch, maar ook economisch interessant zijn. We hebben dat uitgerekend aan de hand van een rekentool in Microsoft Excel die we in FYBAR hebben ontwikkeld. Deze rekentool is gratis beschikbaar via onze website (http://www.ibw.ugent.be/content/projects/fybar, zoek naar ‘calculation tool’, nvdr). We bekeken onder andere elektrocoagulatie als interessante techniek om tussen het actiefslibsysteem en de actiefkoolfilter te zetten. Deze extra middelste stap zorgt vooral voor extra COD-verwijdering, zodat minder actief kool wordt verbruikt. Bijkomend voordeel was een gedeeltelijke verwijdering van zware metalen. Op basis van die resultaten overweegt Vanheede, dat nog geen zuiveringsinstallatie heeft, om een zuiveringsinstallatie te plaatsen, met de elektrocoagulatiestap ertussen.”

20 tot 40%

“Misschien ook interessant, naast de problematiek van de stortplaatsen, is dat er een heleboel technologieleveranciers zijn in het project”, klinkt het. “Een concreet gevolg daarvan is dat Imog, door contact met een leverancier, heeft geleerd dat het gebaat is met een meer geschikt actiefkooltype. Vandaag werkt het daarmee. Het project heeft dus niet enkel de zuiveringsinstallatie verbeterd met een bijkomende stap, maar heeft ook leveranciers met probleembezitters in contact gebracht.”

Bij aanvang had FYBAR het doel de operationele kosten 20 tot 40% verlagen. “Dat is gelukt door die twee ingrepen: een derde technologie ertussen, en eventueel een ander type actief kool”, bevestigt Van Hulle.

In het project is ook getracht een oplossing te vinden voor het ammonium in het water: “Vandaag kijkt men sterk naar recuperatie ervan, bijvoorbeeld via struviet. Helaas kan recuperatie van ammonium in die stromen niet, ofwel vanuit technisch oogpunt, ofwel omdat het te duur was. Dat was een teleurstelling. We hadden gehoopt ook daar een oplossing te kunnen bieden.”

Spiegelfabriek

Het project had nog een onverwacht neveneffect: “Een bedrijf dat actief was in FYBAR, en zorgt voor elektrocoagulatie, is op basis van zijn ervaringen in het project op het idee gekomen een spiegelfabriek te contacteren. Dat heeft heel wat metalen, met name zilver, in zijn afvalwater. Op dit moment wordt, in project Metalclean, getest of elektrocoagulatie-flocculatie daar soelaas kan bieden.”

Onlinemetingen

Het opvolgen van een waterzuiveringsinstallatie kan heel arbeidsintensief zijn. “Eén keer per dag een staal nemen, waarna de stalen worden geanalyseerd en de resultaten enkele uren of dagen later volgen”, weet Van Hulle. “Maar in het project werkten we vaak met online metingen. Dan hoeft daar minder tijd aan te worden besteed en zijn de zuiveringsresultaten letterlijk à la minute op te volgen. Meer bepaald werkten we met uv-vis-sensoren, om met uv- en zichtbaar licht de kwaliteit van het afvalwater op te volgen. Imog maakte er dankbaar gebruik van om zo beter te doorgronden hoe hun installatie werkt. Het project illustreerde zo het potentieel van onlinemetingen: bedrijven zijn zich daar nog onvoldoende van bewust. Het zou vaker online moeten gebeuren, om een constante effluentkwaliteit te garanderen. Bij online meten, met een sensor, kan het systeem namelijk automatisch de aanpassingen aan de zuivering doen die nodig zijn, om te zorgen dat de kwaliteit behouden blijft. Ook Aquafin, bijvoorbeeld, gaat vandaag na in hoevere uv-vis-sensoren kunnen opvolgen hoeveel geneesmiddelen in water aanwezig zijn, om dan snel in te grijpen.”

Door Koen Vandepopuliere

biblio.ugent.be/publication/8501410

“Wie een stortplaats sluit, is verplicht die daarna nog 30 jaar te beheren. Dat omhelst onder meer: het percolaat behandelen.”

Prof. dr. ir. Stijn Van Hulle, UGent