Het watervraagstuk: landbouw en voedingsindustrie partners
Het watervraagstuk: landbouw en voedingsindustrie partners
Project F2AGRI zorgt ervoor dat voedingsbedrijven minder water hoeven te lozen, en zorgt er tegelijk voor dat boeren minder schade ondervinden door periodes van droogte. Ook het Belgische, groenteverwerkende bedrijf Ardo neemt deel. Dertig mei ging daar de eerste leiding in de grond.
Water is een cruciale grondstof voor voedingsindustrie en landbouw. Maar verschillende gebieden kampen door de klimaatsverandering met steeds meer periodes van verdroging. Bovendien is jarenlang te veel grondwater opgepompt waardoor zowel de kwantiteit als kwaliteit ervan bedreigd zijn. Daar komen de steeds zwaardere heffingen bij lozen bovenop. Industrie en landbouw zijn daarom op zoek naar alternatieve waterbronnen. Project F2AGRI speelt daarop in. Ardo is een van de projectpartners. Per jaar zal circa 100.000 kuub water van de firma ter beschikking komen van de agrarische sector.
Indrukwekkende infrastructuur
Ardo gebruikt jaarlijks 600.000 kuub water voor de verwerking van groenten. Dat is afkomstig van onder meer wassen en blancheren van groenten en reinigen van productieruimtes. Uiteindelijk loost het bedrijf jaarlijks 300.000 kuub op de Veldbeek.
Landbouwers in de buurt gebruiken momenteel vooral oppervlaktewater voor de irrigatie van vollegrondsgroenten. Die met akkers aan een waterloop plaatsen er een haspel in en pompen het water rechtstreeks op de akkers. Zij die geen directe toegang hebben tot een waterloop halen water op met een mestkar. Ze rijden soms meer dan 10 kilometer om water op te pompen uit kanaal of spaarbekken.
Nu wordt rondom Ardo een ondergronds leidingnetwerk aangelegd over een landbouwareaal van circa 500 hectare. Op de site van dat bedrijf wordt een opvangbekken van 150.000 kuub aangelegd. Daarin wordt ’s winters water opgevangen en verzameld. Daaraan gekoppeld wordt ook een pomphuis geconstrueerd dat het water in het leidingnetwerk pompt en zo het water tot op de velden brengt. Daar wordt het via een aftakpunt aangesloten op de haspel en rechtstreeks als irrigatiewater gebruikt. Het leidingnetwerk wordt 25 km lang, met 150 afnamepunten. Dertig mei ging de eerste leiding in de grond.
Het grootste struikelblok in dit project was het bepalen van het juiste wettelijke kader. Het was onduidelijk welk statuut gezuiverd afvalwater had. Uiteindelijk wordt het beschouwd als meststof, omdat er nog restconcentraties fosfor in zitten.
Hoewel Ardo het water ter beschikking zal stellen van de boeren, zullen het beheer en de exploitatie van het netwerk volledig in handen zijn van een coöperatieve van telers. Die is Inero cvba gedoopt, en is van start gegaan op 14 september 2017. 47 landbouwers zijn er lid van. De coöperatieve zal toezien op een correcte waterverdeling en -prijs. De leden mogen zelf beslissen waar de aftakpunten komen.
Economische kansen
Het leidingnetwerk wordt in twee fasen gerealiseerd: 11 km leidingen in 2018 en 14 km in 2019. Als alles naar verwachting verloopt, zal de installatie vanaf 2019 op volle capaciteit kunnen beregenen.
Ardo bekostigt het bufferbekken en Inero cvba betaalt pomphuis en leidingnetwerk. Daarnaast krijgt het project Europese, Vlaamse en West-Vlaamse steun via respectievelijk het Interreg Vlaanderen-Nederland-programma, het Vlaamse departement Landbouw en Visserij en provincie West-Vlaanderen. Vlakwa, het Vlaams Kenniscentrum Water, coördineert.
Dergelijke projecten zullen steeds belangrijker worden om de agrovoedingssector te wapenen tegen waterproblemen. Daarom beslisten VITO, Vlakwa, Flanders’ FOOD, Universiteit Gent, Howest en Inagro om samen in te zetten op dergelijke projecten voor de agrovoedingssector. Hun aanpak is gericht op de ontwikkeling en demonstratie van innovaties inzake software, monitoring, watertechnologie, sensoren, data-analyse, voedingsverwerkingstechnologie, energiemanagement en automatisatie. Dat moet bijdragen tot meer projecten in die aard en zal zo economische meerwaarde realiseren voor ons land.
Door Koen Vandepopuliere
