“Letterlijk begonnen vanaf een wit blad”
“Letterlijk begonnen vanaf een wit blad”
Een Europees project wil bedrijven helpen om de overschakeling te maken naar alternatieve, duurzame waterbronnen. Momenteel draait bij BASF in Antwerpen een testopstelling die oppervlaktewater omzet naar bruikbaar proceswater. We hadden een gesprek met coördinator Universiteit Gent, integrator IEC en Georg Fischer over het project.
Marjolein Vanoppen is postdoctorale medewerkster aan de Universiteit Gent waar ze de leerstoel industriële en circulaire watertechnologie bemant. Zij licht het project toe: ”Het gaat om een testopstelling in twee zeecontainers waarin in totaal zeven verschillende waterbehandelings-technologieën ondergebracht zijn. Die kunnen al dan niet apart of in diverse combinaties met elkaar gebruikt kunnen worden. Omdat het systeem werkt volgens een plug-and-playprincipe, waarbij elke skid voorzien is van één behandelingstechnologie, kan het systeem aangepast worden volgens de wensen van de gebruiker. De bedoeling is om na te gaan of de technologieën die we onder labo-omstandigheden goed beheersen, ook op industriële schaal kunnen worden ingezet. De testopstelling stond eerst zes maanden bij Yara, een industriële speler die onder andere mest produceert. Nu staat ze bij BASF voor zes maanden en na afloop gaat ze nog zes maanden naar Dow Chemical. De achterliggende bedoeling is om bedrijven toe te laten om op een meer duurzame manier om te gaan met hun waterverbruik.“
“De zeven technieken zijn een combinatie van klassieke en nieuwe technieken. Zo is er omgekeerde osmose en ultrafiltratie, de bekende membraantechnieken. Verder worden ook systemen met actieve kool en ionenuitwisselingsharsen gebruikt, dat zijn eveneens technieken die al een tijdje bekend zijn. De nieuwere technieken zijn advanced oxidation processes, membraandistillatie en elektrodialyse.“
Op maat van de klant
Marjolein Vanoppen: “Bedrijven stellen diverse eisen aan de waterkwaliteit, afhankelijk van hun toepassingen. Bij Yara ging het om hun condensaatstromen. De contaminanten daar bestaan vooral uit ammoniumnitraat en een aantal organische componenten. Zij wilden te weten komen of ze het water konden recycleren voor hun stoom/watercyclus en of ze het ammoniumnitraat kunnen recupereren, zodat ze het water terug kunnen steken. Hier bij BASF gaat het om een compleet andere vraag, want zij zijn recent overgeschakeld van drinkwater naar oppervlaktewater. Hier willen ze nagaan in hoeverre deze omschakeling de installatie beïnvloedt, want het gaat om twee compleet andere waterkwaliteiten. Bovendien wordt niet alleen de waterbehandeling bekeken, maar ook het effect op de rest van het systeem. We doen daarom ook tests op corrosie, bacterievorming en cokesvorming.”
“Omdat het systeem werkt volgens een plug-and-playprincipe, waarbij elke skid voorzien is van één behandelingstechnologie, kan het systeem aangepast worden volgens de wensen van de gebruiker.”
Ruimte vinden was grootste uitdaging
Kristof Hansen (projectleider IEC) was betrokken bij de technische uitwerking van het geheel. IEC heeft ondertussen heel wat expertise opgebouwd in industriële installaties. Een van de specialiteiten is kunststofmaatwerk in combinatie met automatisering. “Zo komen we vaak in de procesindustrie terecht. Die skidbouw en prototypebouw is iets dat we vaak doen.”
Kristof Hansen stipt enkele belangrijke verschillen aan tussen projecten in opdracht van bedrijven en deze opstelling van een universiteit: ”Bij bedrijven gaat het om full-scale installaties, waar pakweg 10.000 liter per uur doorstroomt, hier gaat het om kleine skids waar soms maar 600 liter per uur doorgaat. Ook de insteek is compleet anders: bij bedrijven is de goede werking an sich het belangrijkste, maar in dit geval is informatieverzameling uit de testopstelling de voornaamste beweegreden. Er zijn dus in verhouding veel meer sensoren aanwezig dan in een traditionele installatie. In dit geval gaat het om 124 sensoren en 120 kleppen. De meetgegevens worden via een PLC verzameld op een lokale server, elke unit bezit zijn eigen PLC sturing. Ze communiceren ook onder elkaar in één groot netwerk. De datalogging en de volledige installatie kunnen we hier vanop afstand volgen, maar we kunnen wel de installatie vanop afstand bekijken. Als er een foutmelding binnenkomt, kunnen we zo vanop afstand zien wat er gebeurt en indien nodig ingrijpen.“
“De grootste uitdaging hier was om de zeven technologieën in de beperkte ruimte te krijgen, want een van de eisen was dat de installatie mobiel moest zijn, vandaar de ruimtebeperking tot twee containers. We zijn letterlijk gestart vanaf een groot wit blad en zijn beginnen tekenen, ikzelf samen met professor Arne Verliefde en David Moed van Evides, een Nederlands waterbedrijf dat de leerstoel van Marjolein ondersteunt. Het was een voortdurende wisselwerking tussen wat de universiteit en Evides wilden en wat technisch en praktisch mogelijk was. Voor ons was dit een uitdagend project, omdat er heel veel kennis bij kwam kijken die we in gewone bedrijfsprojecten niet tegenkomen.”
Belang van partners
De keuze van componentleveranciers verliep via een openbare aanbesteding – de Universiteit Gent is een openbare instelling. Kristof Hansen: “Voor ons was het ook belangrijk dat we met betrouwbare partners konden samenwerken. De leidingen, kleppen en sensoren komen bijvoorbeeld van Georg Fischer. We werkten al samen met hen in eerdere projecten, we waren dan ook verheugd dat zij de openbare aanbesteding binnenhaalden. Prijs/kwaliteit zitten zij zeer goed en ze gaven zeer belangrijk advies bij de componentenkeuze van de leidingen, kleppen en sensoren. Als wij bijvoorbeeld de chemische samenstelling van de producten die door de leidingen doorgeven, kunnen zij ons perfect vertellen welke diameters we best gebruiken en welke dichtingen nodig zijn. Ook bij de sensoren kunnen zij perfect de dimensionering berekenen en bepalen welk type we moeten gebruiken in functie van de gebruikte producten hier.”
David Boonen, productmanager bij Georg Fischer, pikt in: ”De metingen zijn hier heel divers: het gaat hier om druk-, debiet-, geleidbaarheids-, pH- en vrije chloormetingen. We hebben een belangrijke adviserende rol gespeeld die gesmaakt werd door alle partners. IEC heeft alles vervolgens samengebouwd met onze componenten.”
Kristof Hansen: “Ik stipte al aan dat we hier zeer compact moesten bouwen, en ook daar hielp Georg Fischer ons bij door alle 3D tekeningen van alle componenten te bezorgen. Voor ons was dat zeer interessant, want daarop baseerden we ons om de rest van de installatie zo uit te tekenen dat ze in een zeer beperkte ruimte passen. Bovendien komen ze ook zelf de nazorg en het onderhoud doen, waarbij ze bijvoorbeeld de kalibratie nakijken.”
Door Sammy Soetaert




