Onderwaterleiding voor afvalwater in alpenmeer
Onderwaterleiding voor afvalwater in alpenmeer
De Traunsee staat bekend als een van de zuiverste meren van Oostenrijk. De 47 jaar oude rioolbuis zal worden vervangen door een moderne onderwaterdrukleiding om dat zo te houden. De gemeenschap van Altmünster speelt op veilig en heeft gekozen voor Agruline HDPE 100-RC-buizen met een beschermlaag met een diameter van 355 mm in SDR 17. Afgezien van de projectplanning door ingenieursbureau DI Putre, gevestigd in de provincie Salzburg, is het volledige bouwproject ‘made in Upper Austria’. Alle deelnemers zijn afkomstig uit de provincie Opper-Oostenrijk: van de pijpleverancier AGRU Kunststofftechnik Gesellschaft m.b.H. over het bedrijf dat verantwoordelijk is voor de laswerkzaamheden, RBS Rohrbau-Schweißtechnik GmbH, tot het waterbouwbedrijf PEER Wasserbau GmbH & Co. KG.
47 jaar oude rioolleiding in alpenmeer
De gemeenschap van Traunkirchen en de marktstad Altmünster bieden onderdak aan 17.000 mensen. Het rioolwater, zo’n 1500 m³ per dag, wordt via een gemeenschappelijke zeedrukleiding in het Meer van Traunsee vervoerd naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie van de zuiveringsinstallatie aan de noordelijke oever van de Traunsee in de stad Gmunden. Reeds bij de aanleg in 1970 werden twee rioleringsbuizen met een diameter van 300 mm en een lengte van 2,3 km naast elkaar in het meer gelegd. Dankzij deze redundantie is altijd zeker één buis beschikbaar bij een eventuele breuk. Het afvalwater wordt elke dag afwisselend door een van beide pijpleidingen gepompt. Dat zorgt ervoor dat de slijtage in beide buizen gelijkmatig verloopt. In de eerste paar honderd meter van de PE-pijpleiding wordt meerdere keren per dag pompdruk opgebouwd om de waterkolom van enkele kilometers lang in beweging te zetten. Vooral het begin van de leiding werd zwaar belast in de afgelopen decennia. Daarom werd besloten om de oude leiding te vervangen door een nieuwe, 3.215 m lange dubbele rioolwaterdrukleiding. Er werden twee parallelle PE 100-RC-pijpleidingen geïnstalleerd in twee verschillende fasen. Het project begon in 2015/2016 met de nieuwe installatie van AGRU PE 100-RC-buizen met beschermlaag in het 800 m lange oostelijke gedeelte. Nadat de twee rioolbuizen uit 12 m lange AGRU Sureline III-buizen met beschermlaag waren gelast, werden twee 800 m lange drukleidingen opgeslagen in het water langs de rivier tot aan hun installatie.
Horizontaal gericht boren
Er moest een moderne zeedrukleiding met een constante helling worden aangelegd. Enerzijds om rioolgassen aan beide uiteinden van een ondergrondse rioolleiding te laten ontsnappen via speciale ventilatiekleppen en anderzijds om drijven van de kunststof buis te voorkomen door vorming van een gaskussen. In dat geval was een raketpersing in het gebied van de uitloop nodig om de zeedrukleiding met een constante helling te leggen. BS Rohrbau-Schweißtechnik GmbH heeft de raketpersing met grote precisie uitgevoerd. Naast de nauwkeurige boorcurve bestond de uitdaging in de verankering en bevestiging van een ponton dat op het wateroppervlak drijft. Op dat platform is het systeem voor horizontaal gericht boren geïnstalleerd. Het ponton moest bestand zijn tegen een trekkracht van 40 ton en werd daarom beveiligd met touwen vanaf de brugpijlers en vanaf de kust.
Na voltooiing van de horizontaal gerichte boorwerkzaamheden werd de rioolbuis met een trekkracht van een paar ton in de onderwatertunnel getrokken. Natuurlijk werd de pijpleiding zwaar belast tijdens deze interventie. Daarom zijn barstbestendige PE 100-RC buizen met beschermlaag van de Opper-Oostenrijkse kunststoffabrikant AGRU gebruikt, die speciaal voor deze extreme toepassingen zijn ontwikkeld. Ze bieden dubbele bescherming: aan de ene kant zijn ze gemaakt van het materiaal PE 100-RC dat extreem bestendig is tegen puntbelasting en scheuren, en aan de andere kant hebben ze een extra beschermlaag uit krasbestendig polypropyleen. De complete rioolleiding werd zonder beschermend zandbed direct op de bodem van het meer gelegd. De buizen in de beschermlaag absorberen de puntbelastingen van stenen zonder enig probleem.
Hydrografisch onderzoek
Zeer binnenkort wordt de installatie rond het Toscaanse schiereiland aangevat. In tegenstelling tot de oude rioleringspijp aan land, zal de nieuwe zeedrukleiding op de bodem van het meer worden geplaatst met behulp van betongewichten. De Agruline PE 100-RC-buizen met beschermlaag met diameter 355 mm en in SDR 17 werden ter plaatse gestuikgelast door RBS Rohrbau-Schweißtechnik GmbH en tijdelijk opgeslagen aan het wateroppervlak van het meer. In maart 2018 werden ze naar de voorziene locatie gesleept en geballast met betonnen elementen, die om de drie meter rond de buis werden geklemd. Het water van het meer wordt vervolgens langs de ene kant in de leidingen gepompt, waardoor de lucht aan de andere kant op gecontroleerde manier kan ontsnappen. De PE 100-RC-buizen worden voorzichtig in een S-vormige bocht op de bodem van het meer neergelaten. De pijpleiding loopt vanaf het wateroppervlak geleidelijk neerwaarts tot een diepte van 20 meter. Vanaf daar volgen de twee pijpleidingen de voorziene route tot aan het wateroppervlak. Zo kunnen vergistergassen aan beide uiteinden van de leiding ontsnappen via speciale ventilatiekleppen en wordt drijven van de leiding verhinderd door een gaskussen. De zeebodem in dat gebied werd driedimensionaal gemeten om een nauwkeurig hoogteprofiel van het onderwaterlandschap te creëren. Daaruit is gebleken dat de oostelijke helling van het Toscaanse schiereiland nagenoeg verticaal onder water afdaalt. In deze steile helling moet worden voorkomen dat de dubbele leiding tot op grote diepte afglijdt. Daarom moeten de ervaren duikers van Peer Wasserbau KG de zeedrukleiding permanent in de helling verankeren.
Buizen in de beschermlaag
Josef Leidinger is wateringenieur en manager van de rioolafdeling van Altmünster. Hij heeft een bijzondere interesse in het kristalheldere Meer van Traunsee. Dat prachtige staaltje natuur staat tot ver buiten de landsgrenzen bekend als zwemmeer. De waterkwaliteit mag in de toekomst dan ook niet in gevaar worden gebracht door barsten in de pijpleiding of lekken. “Ik heb gekozen voor de PE 100-RC-buizen van AGRU met een beschermlaag omdat ze volgens mij het veiligste alternatief op de markt zijn. Als afvalwater door drinkwater wordt gepompt, kunnen we geen compromis sluiten. Ik denk in generaties, niet in legislatuurperiodes. Ons afvalwaterleidingsysteem in polyethyleen PE 80, dat werd geïnstalleerd in 1970, heeft de afgelopen decennia een paar krassen opgelopen en is ondanks incidenten al 47 jaar in gebruik. Dankzij de veel robuustere en scheurbestendige HDPE 100-RC, de computergestuurde lastechnologie en tot slot de extra krasbestendige PP-beschermlaag, zal die AGRU-pijpleiding de komende 100 jaar probleemloos kunnen worden gebruikt. De geringe meerkosten van buizen met beschermlaag wegen absoluut niet op tegen de voordelen van een grotere bedrijfsveiligheid, langere levensduur en betere bescherming van ons drinkwaterreservoir in het Meer van Traunsee. Namens Altmünster zou ik ook graag het ingenieursbureau DI Putre bedanken voor de uitstekende planning van de zeedrukleiding.”
Automatisch alarm bij lekkage
Tijdens de vernieuwing van het eerste gedeelte van de bestaande rioolwaterdrukleiding, werd een meet- en inspectieschacht voorzien aan de uitloop en werd een barstbewakingssysteem met IDM verschaft via een draadloos afstandsbedieningssysteem. Er vindt een permanente vergelijkingsmeting plaats tussen inkomende en uitgaande watervolumes aan het begin en aan het einde van de rioolwaterleiding. Bij afwijkingen wordt automatisch een alarm verzonden naar het hoofdkantoor van de pijpleidingbeheerder. Dat levert een bijzondere bijdrage aan de operationele veiligheid en de effectieve waterbescherming in het Meer van Traunsee.
Afbeeldingen AGRU
Projectgegevens
Klant: Marktstad Altmünster
Bouwtijd: oktober 2015 - april 2018
Ontwikkelaar: erkend burgerlijk ingenieur DI Putre, Seekirchen am Wallersee
Waterbouwkunde: PEER Wasserbau GmbH & Co. KG, Traunkirchen
Lastechniek: RBS Rohrbau-Schweißtechnik GmbH
Pijpleverancier: AGRU Kunststofftechnik Gesellschaft m.b.H.
Pijpleiding: 6430 m PE 100-RC-buizen met beschermlaag met diameter 355 mm en in SDR 17
Totale investeringskosten: ongeveer 2,2 miljoen euro






